De financiële ruimte op melkveebedrijven staat onder druk. Kosten stijgen en daardoor wordt het belangrijker om grip te houden op de liquiditeit en kritisch te kijken naar uitgaven die veel geld vastleggen. Voer is daarin een belangrijke factor.
Minder voeren is geen optie, maar je kunt wel sturen op de manier waarop je voer inkoopt, hoeveel voorraad je aanhoudt en hoe flexibel je gedurende het seizoen kunt bijsturen. Het bijvoeren van bijproducten kan daarin interessant zijn. In deze blog kijken we naar bijproducten als aanvulling op het ruwvoer en naar de mogelijkheden om daarmee flexibeler met je voervoorraad en liquiditeit om te gaan.
Kosten stijgen sneller dan de financiële ruimte meegroeit
In het tweede kwartaal van 2026 lag de melkprijs gemiddeld 26,2% lager dan een jaar eerder, terwijl goederen en diensten die landbouwbedrijven inkopen gemiddeld 2,9% duurder werden. Vooral meststoffen (+21,3%) en energie en smeermiddelen (+9,9%) stegen sterk in prijs. Bron: CBS, Landbouwprijsindex, tweede kwartaal 2026.
De melkprijs laat inmiddels wel herstel zien. De garantieprijs van FrieslandCampina steeg van €39,00 per 100 kg melk in maart naar €45,50 in oktober 2026. Bron: FrieslandCampina, Garantieprijs 2026.
Dat herstel neemt de druk op de liquiditeit niet volledig weg. De kosten voor verschillende bedrijfsmiddelen zijn gestegen, waardoor melkveehouders meer geld kwijt zijn aan onder andere energie en meststoffen. De hogere melkprijs vangt die kostenstijging niet volledig op. Dat vraagt om scherpe bedrijfsmatige keuzes: waar kun je slimmer inkopen en kosten beheersen zonder dat dit ten koste gaat van de bedrijfsvoering?
Flexibeler omgaan met je ruwvoervoorraad
Kuilgras en mais vormen de basis van veel rantsoenen. Wanneer er extra ruwvoer nodig is, betekent dat vaak dat er grotere hoeveelheden in één keer worden aangekocht. Daarmee leg je direct een flink bedrag vast in voorraad. Met bijproducten kun je flexibeler werken. In plaats van direct een grote hoeveelheid voer voor een langere periode vast te leggen, kun je bijvoorbeeld periodiek een vracht afnemen. Dat geeft ruimte om tussentijds bij te sturen.
De behoefte aan aanvullend voer kan veranderen door de kwaliteit van het eigen ruwvoer, de samenstelling van het rantsoen of de ontwikkeling van de voorraad op het bedrijf. Die flexibiliteit helpt om meer grip te houden op de liquiditeit.
Bijproducten: eenvoudig te bewaren
Omdat veel bijproducten een hoger vochtgehalte hebben, kan de houdbaarheid een vraag zijn. In de praktijk blijven veel producten ongeveer een maand goed, afhankelijk van het product en de omstandigheden. Daardoor sluiten ze goed aan op een werkwijze waarbij je periodiek een vracht afneemt en geen grote voorraad voor langere tijd hoeft aan te leggen.
Voordelen van bijproducten in het rantsoen
Veel bijproducten zijn vochtig en smakelijk en kunnen goed in een gemengd rantsoen worden verwerkt. Ze kunnen bijdragen aan de smakelijkheid van het rantsoen en helpen fijne componenten, zoals krachtvoer, beter te binden. Daardoor blijven de verschillende voercomponenten makkelijker bij elkaar, kan selectie worden beperkt en gaat er minder krachtvoer verloren. Zo kunnen bijproducten bijdragen aan een gelijkmatiger rantsoen en een betere benutting van het voer.
Waar let je op bij het beheersen van je voerkosten?
Wie grip wil houden op de liquiditeit, doet er goed aan om binnen de voerkosten naar het totaalplaatje te kijken.
Denk daarbij aan:
- Hoeveel voorraad moet je in één keer inkopen?
- Hoeveel geld ligt daardoor vast?
- Hoe flexibel kun je gedurende het seizoen bijsturen?
- Hoe past een aanvulling bij de kwaliteit van je eigen ruwvoer?
- Hoe draagt die aanvulling bij aan de smakelijkheid en structuur van het rantsoen?
- Hoe goed worden de verschillende componenten daadwerkelijk benut?
Door op deze punten te sturen, krijg je beter inzicht in waar binnen de voerkosten ruimte zit om flexibeler en efficiënter te werken. Zo kun je keuzes maken die passen bij je rantsoen en bijdragen aan meer grip op de liquiditeit.
Bij Berg denken we graag mee over de mogelijkheden van verschillende bijproducten. Welke inzet past, hangt af van onder andere de kwaliteit van het ruwvoer en de totale rantsoensamenstelling. Stem dit daarom altijd af met je voeradviseur of rantsoenspecialist.
